آموزش محيط زيست


برنامه چهارم توسعه كشور به طور جدي به بحث آموزش محيط زيست پرداخته و بند الف ماده 64 قانون برنامه به مقوله ارتقاي آگاهيهاي عمومي و دستيابي به توسعه ي پايدار به منظور حفظ محيط زيست با تأكيد بر گروههاي اثرگذار و الويت دار مي پردازد. در همين راستا آيين نامه اجرايي مربوط به اين بند توسط سازمان حفاظت محيط زيست تهيه و بنا به پيشنهاد شوراي عالي حفاظت از محيط زيست وتصويب در هيأت وزيران در تاريخ 1385/5/1 به كليه وزارتخانه ها و سازمانها ابلاغ شد. يكي از مهمترين پيش بيني ها در اين آيين نامه، تشكيل كارگروه فرابخشي با عضويت وزارتخانه ها و دستگاههاي ذيربط با مسئوليت سازمان حفاظت محيط زيست به عنوان دستگاه هماهنگ كننده مي باشد، تا از اين راه اهداف فرهنگي در زمينه محيط زيست، از طريق برنامه ريزي در سطوح مختلف آموزش رسمي و غير رسمي كشور، محقق گردد. كارگروه بند الف ماده 64 قانون برنامه چهارم توسعه كشورطي برگزاري جلسات مستمر، موفق به تدوين برنامه جامع آموزش همگاني محيط زيست كشور گرديد كه پس ازتصويب هيأت محترم وزيران طي ابلاغيه شماره 51474/ 40662 درتاريخ 1388/3/9 جهت اجرا به همه وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي ابلاغ شد.

ساختار آموزش محيط زيست : آموزش رسمي ، آموزش غيررسمي ، آموزش ضمني

آموزش رسمي عبارتست از مجموعه آموزش هائي كه فرد موفق به اخذ مدرك قبولي از مراكز آموزشي تحت پوشش دولت گردد .

آموزش غير رسمي مجموعه ارتباطات سازمان يافته وپايداري كه به منظور حصول يادگيري وخارج از نظام آموزش رسمي دولتي طراحي و اجراء گردد .

آموزش ضمني به مجموعه آموزشهائي اطلاق مي گردد كه از طريق ديداري ، شنيداري و نوشتاري ( در قالب كتاب ، بروشور ، مجله ، وروزنامه و...) به ترويج مسائل زيست محيطي بپردازد.


اهم اقدامات انجام شده در بخش آموزش رسمي كشور

-        انعقاد و ابلاغ تفاهم نامه همكاري في مابين وزارت‌ آموزش و پرورش و سازمان حفاظت محيط زيست

-        توليد و چاپ مجموعه كتابها و كليپ هاي آموزشي ويژه كودكان

-        اصلاح محتوا و گنجاندن مفاهيم زيست محيطي در كتابهاي درسي علوم و ادبيات فارسي مقطع دبستان و شيمي و جغرافي مقطع دبيرستان

-        اقدام جهت تدوين محتواي آموزشي زيست محيطي ويژه مخاطبان مختلف اجتماعي: كودكان پيش دبستاني ، دانش آموزان ، معلمان و مربيان ، ائمه جمعه وجماعات ، زنان شهري و روستائي،مسافرين ، قضات ، شوراهاي اسلامي شهر ، روستا و دهياران .

-        انعقاد تفاهم نامه همكاري في ما بين سازمان حفاظت محيط زيست و نهضت سوادآموزي در سطح ملي و به تبع آن انعقاد تفاهم نامه هاي استاني بين واحدهاي تابعه هر دستگاه

-        چاپ و انتشار كتابهائي با مضامين زيست محيطي با در نظر گرفتن نياز زيست محيطي منطقه اي و محلي در سطح نوسوادان و كم سوادان جامعه با مشاركت سازمان ونهضت سواد آموزي

چالشهاي موجود در بخش آموزش رسمي كشور

-        شناخت ناكافي از روش هاي نوين تكنولوژي و نيازهاي آموزشي كودكان و مربيان در زمينه محيط زيست .

-        مشخص نبودن جايگاه آموزش همگاني محيط زيست در فرايند برنامه ريزي آموزش ضمن خدمت مربيان مهدهاي كودك

-        كلي بودن اطلاعات آموزشي محيط زيست در كتب درسي دانش آموزان و فقدان نيازمندي هاي محلي و منطقه اي درآنها

-        ضرورت توجه به وضعيت آموزش زيست محيطي معلمان و آموزگاران مدارس به عنوان يكي از اهرمهاي تأثيرگذار در تحقق اهداف آموزش محيط زيست

-        ضرورت توليد منابع علمي و اطلاعاتي در زمينه محيط زيست براي مقاطع مختلف تحصيلي

-        ضرورت اطلاع رساني زيست محيطي براي نظام برنامه ريزي درسي وزارت آموزش و پرورش

-        ضرورت افزايش سطح دانش زيست محيطي مربيان آموزشي

-        عدم توازن تعداد دانشجويان در حال تحصيل در رشته هاي محيط زيست نسبت به تعداد اعضاي هيأت علمي و خدمات مورد نياز

-        ناكافي بودن گرايش هاي تخصصي رشته ي محيط زيست در تحصيلات تكميلي و در نتيجه عدم رفع نيازهاي تخصصي اين بخش در ارتباط با موضوعات خاص

-        كمبود منابع علمي و اطلاعاتي محيط زيست در كتابخانه هاي مراكز آموزش عالي

-        ناشناخته ماندن نيازهاي آموزشي رشته هاي مختلف تحصيلي در بخش آموزش عالي در زمينه محيط زيست و در نتيجه عدم امكان ارايه آموزش هاي متناسب و كاربردي


اهم اقدامات انجام شده در بخش آموزش غير رسمي كشور

-        برگزاري كنگره هاي ملي و بين المللي تخصصي در رابطه با آموزش هاي زيست محيطي

-        تصويب طرح مديران سبز انديش در سازمان مديريت و برنامه ريزي، توليد و چاپ بولتن هاي آموزشي با موضوعات حفاظت محيط زيست و ارسال آنها به مديران سراسر كشور

-        انجام اقدامات آموزشي و تبليغي مناسب و مفيد در زمينه ي مصرف انرژي، به صورت عمومي و تخصصي از سوي وزارت نيرو و وزارت نفت (سازمان بهينه سازي مصرف سوخت)

-        انجام اقدامات مناسبي از سوي وزارت جهاد كشاورزي براي جلوگيري از اتلاف آب در شبكه هاي آبياري زمين هاي كشاورزي و در بخش صنعت نيز اقداماتي براي بازيافت آب از طريق تصفيه صورت پذيرفته است

 

چالشهاي موجود در بخش آموزش غير رسمي كشور

-        ناكافي بودن نگرش يكپارچه و هماهنگ به جنبه هاي اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي در نظام برنامه ريزي كشور

-        ترجيح دادن منافع اقتصادي كوتاه مدت و گذرا در برنامه هاي توسعه به منافع دراز مدت و پايداري كه در صورت رعايت اصول زيست محيطي حاصل مي شود.

-        نارسايي در شيوه هاي آموزش محيط زيست براي مديران

-        عدم گسترش الگوي توليد پايدار به عنوان يك تفكر ارزشي در سراسر بخش صنعتي كشور

-        ناكافي بودن سطح آگاهي كشاورزان كشور با روش هاي توليد محصولات و فرآورده هاي كشاورزي از طريق روش هاي توليد سازگار با محيط زيست

-        ناكافي بودن توان ناوگان حمل و نقل عمومي در فرهنگ سازي از طريق پيام هاي آموزشي

-        ناآگاهي مردم از تأثيرات سوء زيست محيطي كالاهاي توليد شده از طريق فرايند هاي توليدي ناپايدار

-        عدم توجه به فرايندهاي توليد پايدار در سيستم خريد كالاي دولتي

-        آگاهي اندك مديران بخش هاي توليدي نسبت به روشهاي مديريت و كاهش مواد زايد جامد، بازيافت و استفاده مجدد از منابع

-        گسترش فرهنگ مصرف در مناطق شهري و روستايي

-        نبود مكانيسم هاي تشويقي جهت حمايت از مصرف كنندگان زيست محيطي

-        ظرفيت ناكافي براي ارايه ي آموزش هاي فرهنگي در زمينه ي مصرف معقول از طريق رسانه هاي جمعي

-        عدم رغبت جامعه به استفاده از كالاهاي بازيافتي و كيفيت پايين كالاهاي مورد اشاره

-        ضعف در بكارگيري از تجارب موفق جهاني

-        ناكافي و كم تأثير بودن آموزش هاي داده شده جهت كاهش مصرف سموم و كودهاي شيميايي در بخش كشاورزي

-        عدم تأثير تبليغات انجام شده براي توليد ومصرف معقول مواد غذايي به ويژه نان

-        عدم آشنايي با روشهاي تبليغاتي و ترويجي در زمينه نهادينه كردن فرهنگ صحيح مصرف

-         ترويج و ارايه ي الگوهاي نادرست مصرف توسط رسانه هاي جمعي فراگير و تأثير گذار

اهم اقدامات انجام شده در بخش آموزش ضمني ديداري، شنيداري و نوشتاري

-         ساخت برنامه هاي تلويزيوني مستند براي آشنايي با معضلات و خطرات زيست محيطي

-         ساخت موسيقي و ترانه با مضامين زيست محيطي ويژه ي كودكان

-         همكاري و تعامل نزديك باشبكه آموزش و شوراي سياستگزاري سلامت سازمان صدا و سيما

-         تكثير و توزيع توليدات هنري ديداري زيست محيطي

-         اجراي جشنواره ملي و منطقه اي فيلم، عكس، نقاشي، كاريكاتور و ...

چالشهاي موجود در بخش آموزش ضمني

-         عدم انسجام در توليد و پخش برنامه هاي زيست محيطي به وسيله دستگاهاي مختلف

-         بودجه ناكافي براي توليدات اختصاصي محيط زيست (بودجه مشاركتي و جاري)

-         ضرورت ارتقاي فرهنگ زيست محيطي جامعه در زمينه توليدات تلويزيوني به منظور پخش از شبكه هاي مختلف سيما وتاكيد بر استمرار آن

-         عدم آشنايي كافي توليد كنندگان برنامه هاي زيست محيطي صدا و سيما با دانش محيط زيست

-         اعمال سليقه در توليد و پخش برنامه هاي زيست محيطي در سازمان و شبكه هاي مختلف سيما

-         عدم توجه به ساعات پخش برنامه هاي متناسب با نوع مخاطبان

-         ضرورت تقويت برنامه هاي صدا در شبكه هاي مختلف (رسانه شنيداري) در زمينه الويت دادن به تهيه، توليد و پخش برنامه هاي ويژه محيط زيست

-         شمارگان محدود نشريات و برخي از كتب منتشره با توجه به جمعيت كشور

-         حمايت ناكافي دولت از ناشرين و نشريات غير دولتي در حوزه محيط زيست

-         اطلاع رساني محدود و ناقص جرايد و مطبوعات كشور در حوزه محيط زيست

-         تعرفه ي نامناسب حق الزحمه ي نگارش كتب و مقالات توسط مؤلفين و نبود انگيزه كافي براي ترجمه ي متن

آيين نامه اجرايي بند الف ماده ( 64 ) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي:

ماده 1- دراين آيين نامه عبارات و واژه‌هاي زيردر معاني مشروح مربوط به كار مي‌رود
الف- آموزش رسمي محيط زيستي : تلفيق هدفمند و نظام مند موضوعات محيط زيستي در دروس مقاطع و پايه‌هاي مختلف آموزش تحصيلي و همچنين در رشته‌هاي مختلف آموزش عالي به نحوي كه آموزه‌هاي دانش آموزان و دانشجويان در بروز رفتار و تصميم گيري سازگار با محيط زيست مؤثر واقع شوند.

ب- آموزش غير رسمي محيط زيستي : آموزش مستقيم و غير مستقيم گروههاي مختلف اجتماعي در خارج از نظام آموزش رسمي ( كارمندان ، كارگران ، مديران دولتي وغيردولتي و نظاير آنها ) به نحوي كه با گذشت زمان رويكرد ، رفتار و تصميم گيري آنها با حفاظت از محيط زيست سازگاري بيشتري يابد.

ماده 2- كارگروهي با مسئوليت سازمان حفاظت محيط زيست و با عضويت نمايندگان تام الاختيار وزارتخانه‌هاي علوم ، تحقيقات و فناوري، آموزش و پرورش ، جهاد كشاورزي ، صنايع و معادن ، نفت ، نيرو ، فرهنگ و ارشاد اسلامي ، كشور ، بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ، مسكن و شهرسازي ، ارتباطات و فناوري اطلاعات و سازمانهاي صدا و سيما و مديريت و برنامه‌ريزي كشور تشكيل مي‌شود. وظايف اين كارگروه تدوين برنامه عمل ارتقاي آگاهيهاي محيط زيستي براساس اسناد بالادستي از جمله سند فرابخشي برنامه چهارم توسعه كشور در ميان گروهاي مخاطب هريك از مخاطبين دستگاه هاي ياد شده و ديگر گروههاي اجتماعي مي‌باشد ، اين برنامه ها مي‌بايست شامل اولويت بندي گروههاي مخاطب ، محتواي آموزشي با تأكيد بر نيازهاي محلي از قبيل زيست بومها ، فنون مؤثر پيام رساني با توجه به ماهيت گروههاي مخاطب باشد.

تبصره 1- سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور موظف است با همكاري و نظارت سازمان حفاظت محيط زيست دروس محيط زيستي متناسب با سطوح مديريتي و كاركنان و برنامه‌ريزان دولتي را تهيه وتوسط دستگاههاي ذي ربط در قالب آموزشهاي توجيهي بدو ورود به خدمت و پودماني به مرحله اجرا درآورد.

تبصره 2- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور موظفند اقدامات لازم جهت تنظيم تعريف مناسب ترجمه و تأليف كتابهاي محيط زيستي و تأمين اعتبار لازم را به عمل آورند.

تبصره 3- سازمان حفاظت محيط زيست موظف است :

الف- با همكاري كارگروه مندرج در ماده ( 2)‌، ضمن تدوين شاخصهاي ارزشيابي و عملكرد ، گزارش سالانه‌اي از پيشرفت فعاليتهاي موضوع مواد (2 ) ، ( 3 ) و ( 4 ) اين آيين نامه را به هيئت وزيران ارايه نمايد.


ب- با همكاري مركز آمار ايران اثر بخشي فعاليتهاي آموزش رسمي وغيررسمي محيط زيستي را درخصوص ميزان تغيير رويكرد و رفتار محيط زيستي گروههاي مخاطب بررسي و سنجش نمايد.

ماده 3- شوراي عالي آموزش و پرورش موظف است:

الف- در بازنگري كتابهاي درسي مقاطع مختلف تحصيلي ، كميت وكيفيت مطالب آموزش محيط زيست را با هماهنگي سازمان حفاظت محيط زيست و با توجه به نياز زمان ارتقاء دهد.

ب- برنامه هاي آموزشي زيست محيطي معلمين ، برنامه‌ريزان آموزشي ، برنامه‌هاي مراكز تربيت معلم و فوق برنامه دانش آموزان را متناسب با نيازهاي آموزشي آنها تنظيم و به مرحله اجرا در آورد.

ماده 4- شوراهاي مسئول برنامه‌ريزي دروس دانشگاهها ترتيبي اتخاذ نمايند كه دروس دانشگاهي كليه رشته‌هاي تحصيلي نظير گروههاي پزشكي ، فني و مهندسي ، هنر و علوم انساني ، علوم پايه- كشاورزي با هماهنگي سازمان حفاظت محيط زيست به نحوي طراحي شوند كه فارغ التحصيلان اين رشته ها اطلاعات لازم و كافي درارتباط با محيط زيست را كسب نمايند.

ماده 5- سازمان صدا و سيما موظف است برنامه‌هاي آموزشي و ترويجي محيط زيستي را كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست و ساير دستگاهها به ويژه وزارت نيرو تهيه مي‌شوند ، پس از تأييد سازمان حفاظت محيط زيست در چارچوب سياستهاي كلي صدا و سيما بدون اخذ وجه اجرا و پخش نمايد. همچنين با توجه به تعداد شبكه‌هاي صدا و سيما ، گروههاي محيط زيست به منظور افزايش كميت و كيفيت آموزش محيط زيستي در هريك از شبكه‌هاي مذكور تأسيس گردد روزانه بخشي از برنامه‌هاي صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران به پخش اخبار و برنامه‌هاي‌ آموزشي و ترويجي محيط زيستي اختصاص يابد.


ماده 6- سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور اعتبار لازم براي اجراي اين آيين نامه را در بودجه‌هاي سنواتي پيش بيني مي‌كند.



ارسال نظر
 
نام :
ایمیل :
پررنگ کج خط دار خط دار در وسط | سمت چپ وسط سمت راست | قرار دادن شکلک قراردادن لینکقرار دادن لینک حفاظت شده انتخاب رنگ | پنهان کردن متن قراردادن نقل قول تبدیل نوشته ها به زبان روسی قراردادن Spoiler
کد امنیتی :
تصویر كد امنیتی
عکس خوانده نمی شود
ثبت کد :

 
 

 

كليه حقوق محفوظ و متعلق به اين وب سايت است
Designed by NajvaHost .:. Copyright © 2010-2011